Eerlijk, zonder schrikcijfers.
In het kort
- Een incident is zelden een dramatische film. Het is vooral stilstand: niemand kan nog werken.
- De grootste kosten zitten meestal niet in losgeld, maar in de dagen dat alles plat ligt.
- Aanvallers komen bijna altijd binnen via een mailtje of een zwak wachtwoord. Geen geniale hack.
- Vaak zit iemand al weken stil mee te kijken voordat het echt misgaat.
- Lang niet alles komt door hackers. Een eigen medewerker die per ongeluk iets fout doet, gebeurt net zo vaak.
In de vorige blogs legde ik uit waarom een goede firewall geld kost, wat hij de hele dag doet en wat het verschil is met je providerkastje.
Dan krijg ik bijna altijd dezelfde tegenvraag. "Oké Marcel, maar wat gebeurt er nou echt als het misgaat? Het klinkt allemaal zo abstract."
Eerlijke vraag, en een terechte. Want zolang het abstract blijft, voelt het als iets voor andere bedrijven.
Ik ga je geen schrikcijfers voorschotelen, dat past niet bij ons. Maar ik vertel je wel eerlijk hoe het in de praktijk gaat.
Wat is het ergste dat realistisch kan gebeuren?
Vergeet het beeld uit films. Een hacker in een hoodie die op een knop drukt.
Zo gaat het bijna nooit. In het echt is het veel saaier, en juist daarom zo vervelend.
Op een ochtend werkt er iets niet. Een bestand opent niet, dan nog een. Even later kan niemand meer bij de gedeelde mappen. Soms staat er een melding op het scherm: je bestanden zijn versleuteld, betaal als je ze terug wilt.
Het ergste is meestal niet drama. Het is de stilstand. Niemand kan nog werken.
Geen mail, geen systemen, geen toegang tot je documenten. En jij die moet uitleggen aan je mensen en je klanten waarom het stil ligt.
Hoe lang lig je dan plat?
Eerlijk antwoord: dat verschilt enorm. Ik ga je geen gemiddelde noemen dat ik niet hard kan maken.
Wat ik wél zie: het is zelden een kwestie van uren. Vaak gaat het om dagen. Soms langer, als er geen goede back-up is om op terug te vallen.
En de tijd loopt op precies de verkeerde plekken. Uitzoeken wat er gebeurd is. Systemen schoonmaken. Data terugzetten. Controleren of de aanvaller echt weg is.
Heb je een productie of een loods, dan telt elk uur dubbel. Een stilstaande machine kost geld terwijl er niets gebeurt.
Meer over wat zo'n stilstand precies aantikt, lees je in wat een uur downtime echt kost.
Wat kost zoiets, alles bij elkaar?
Hier moet ik eerlijk zijn: een exact bedrag kan ik je niet geven. Dat hangt te veel van je situatie af.
Maar de kosten zitten in drie hoeken, en die kun je zelf invullen.
1. De stilstand. De dagen dat je niet kunt werken of produceren. Voor de meeste bedrijven is dit verreweg de grootste post.
2. Het herstel. Specialisten die alles schoonmaken en terugzetten. Dat zijn uren, en die zijn niet de goedkoopste.
3. De nasleep. Klanten die afhaken. Gedoe met aansprakelijkheid. Het vertrouwen dat je terug moet winnen.
GOED OM TE WETEN Het losgeld is vaak niet de grootste kostenpost. De dagen stilstand eromheen tikken meestal harder aan.
Reken voor jezelf eens uit wat één week zonder systemen jou kost. Dan wordt het ineens een stuk concreter.
Hoe komen aanvallers eigenlijk binnen?
Niet via een geniale truc. Maar bijna altijd via de makkelijke weg.
Een mailtje dat er echt uitziet, waar iemand op klikt. Een wachtwoord dat te simpel is of op meerdere plekken hergebruikt. Een verouderd apparaat dat al jaren geen update meer heeft gehad.
De meeste aanvallen zijn niet gericht op jou persoonlijk. Een computer scant het hele internet af op zwakke plekken, en jij komt toevallig voorbij.
Daarom klopt "wij zijn te klein om interessant te zijn" niet. Voor zo'n geautomatiseerde aanval ben je gewoon een open deur, ongeacht je grootte.
Hoe groot die kans nou echt is, schreef ik eerder eerlijk op in hoe groot is de kans dat jouw bedrijf wordt gehackt.
En als iemand al maanden stiekem meekijkt?
Dat is het vervelende: de inbraak en de schade zijn vaak niet hetzelfde moment.
Soms zit iemand al weken of maanden in een netwerk. Rustig rondkijken. Uitzoeken waar de waardevolle data staat. En pas dan slaan ze toe, op het moment dat het hen het beste uitkomt.
In die stille fase merk je er meestal niets van. Tenzij er iets is dat meekijkt.
Een goede firewall let ook op verkeer dat naar buiten gaat. Praat een apparaat ineens met een verdachte server ergens ter wereld, dan valt dat op. Dat is vaak het eerste teken dat er iemand binnen zit. Daarover schreef ik in wat een firewall de hele dag doet.
Komt dit alleen door hackers?
Nee. En dit vergeten veel ondernemers.
Een flink deel gaat mis door eigen mensen. Niet uit kwade wil, maar per ongeluk. Iemand klikt op de verkeerde link. Iemand zet per ongeluk een map open. Iemand sluit een besmette USB-stick aan.
Dat is geen reden om je personeel te wantrouwen. Het is een reden om het ze makkelijk te maken.
Voorkomen kun je nooit helemaal. Informeren wel. Goede beveiliging vangt de fout op die een mens nu eenmaal een keer maakt.
Ben ik aansprakelijk als klantgegevens op straat liggen?
Hier moet ik een slag om de arm houden: ik ben geen jurist. Dit moet je laten bevestigen door iemand die dat wél is.
Wat ik wel kan zeggen: als er persoonsgegevens uitlekken, kun je een meldplicht hebben. Een datalek moet je dan op tijd melden. En als blijkt dat je je beveiliging niet op orde had, kan dat je nog duurder uitkomen.
De kern: het is uiteindelijk jouw verantwoordelijkheid, niet die van een ander. Laat je daarom goed voorlichten over wat precies voor jouw situatie geldt.
Dekt mijn verzekering dit eigenlijk wel?
Misschien. En dat "misschien" is precies het punt.
Veel cyberverzekeringen stellen eisen voordat ze uitkeren. Denk aan twee-staps verificatie, goede back-ups en up-to-date beveiliging. Heb je dat niet op orde, dan kan een uitkering tegenvallen of vervallen.
Ik kan niet voor jouw polis spreken. Pak hem er een keer bij, of vraag het je verzekeraar. Het is rotvervelend om er pas na een incident achter te komen dat je niet aan de voorwaarden voldeed.
Heb je een plan als morgen alles op slot zit?
Stel het is zover. Wat doe je dan, vandaag nog?
Veel bedrijven hebben daar geen antwoord op. En dat is logisch, want niemand denkt er graag over na.
Toch is het de belangrijkste vraag van deze hele blog. Heb je een recente back-up die los staat van je netwerk? Weet je wie je belt? Kun je terug naar een werkende situatie zonder te betalen?
Een goed plan maakt het verschil tussen een paar vervelende dagen en weken ellende. Dat plan maak je vóóraf, niet als alles al stilstaat.
Eerlijk: voor wie speelt dit minder?
Want zo eerlijk wil ik ook zijn.
Werk je in je eentje, zonder gevoelige data, zonder eigen netwerk of productie? Dan is je risico kleiner en is een zware aanpak waarschijnlijk overdreven.
Maar heb je een pand met meerdere mensen, klantgegevens, wifi en misschien een loods of productie? Dan is dit geen ver-van-je-bedshow. Dan is het een kwestie van goed geregeld hebben, niet van afwachten.
Twijfel je waar jij zit? Daar denken we graag in mee.
Tot slot
Een incident is zelden het drama uit een film. Het is vooral stilstand, gedoe en tijd die je liever aan je bedrijf had besteed.
Het goede nieuws: het is grotendeels te voorkomen. Met een netwerk dat is opgedeeld, een firewall die meekijkt, en een plan voor als het toch misgaat.
Je hoeft niet bang gemaakt te worden om dit serieus te nemen. Je hoeft alleen te weten hoe het werkt. En dat weet je nu.
Wil je weten waar jij nu echt staat?
Gokken hoef je niet. Met een Cyber Threat Assessment laten we het je zwart op wit zien. We plaatsen een week lang een apparaat in je netwerk en analyseren wat er gebeurt. Zonder dat je er iets van merkt en zonder impact op je productie.
Je krijgt een helder rapport met de bedreigingen en zwakke plekken die we vinden. Geen verhaal, maar feiten over jouw situatie.
Laat een Cyber Threat Assessment uitvoeren →
Vind je dat een te grote stap? Plan dan eerst een kwartiertje met mij. Even je vragen langs, zonder verplichtingen.
Plan een kwartiertje met Marcel →
Wat gebeurt er echt als je netwerk niet goed beveiligd is?