[info] Wat is het technische verschil tussen een klassieke VPN en ZTNA?

Een VPN legt een versleutelde verbinding tussen een apparaat en je netwerk. Eenmaal ingelogd, zit iemand feitelijk "binnen", met toegang tot alles wat op dat netwerk bereikbaar is, tenzij dat apart is afgeschermd.

ZTNA (Zero Trust Network Access) werkt andersom. Er is geen "binnen" en "buiten" meer. Elke aanvraag tot een applicatie of dienst wordt apart gecontroleerd, en iemand krijgt alleen toegang tot precies dat ene onderdeel, niet tot het netwerk als geheel.

Bij een VPN is de vraag: mag je binnen? Bij ZTNA is de vraag: mag je bij dít specifieke ding?

[bulb] Waarom zou ik overstappen als onze VPN nu "gewoon werkt"?

Omdat "werkt" en "veilig ingericht" niet hetzelfde zijn. Een VPN die al jaren storingsvrij draait, kan alsnog meer toegang geven dan nodig is. Dat merk je niet in het dagelijks gebruik, je merkt het pas als een account wordt misbruikt, en blijkt dat diegene overal bij kon in plaats van bij het ene systeem waar het om ging.

[info] Is ZTNA veiliger, en zo ja, waarom precies?

Op het punt van schadebeperking wel. Bij een VPN geldt: als één account wordt gecompromitteerd, heeft een aanvaller in potentie toegang tot je hele netwerk. Bij ZTNA blijft de schade beperkt tot de ene applicatie of dienst waar dat account toegang toe had.

Het voorkomt geen enkel incident volledig, niets doet dat, maar het beperkt hoe ver iemand komt zodra er wél iets misgaat.

[globe] Werken thuiswerkers of buitendienst anders met ZTNA dan met VPN?

Voor de gebruiker zelf verandert er meestal weinig zichtbaars: inloggen en aan het werk gaan. Het verschil zit vooral achter de schermen, in wat iemand daarna wel en niet kan bereiken. Sommige gebruikers merken zelfs dat applicaties sneller of directer worden benaderd, omdat er geen omweg via het volledige netwerk nodig is.

[compare] Kan ik VPN en ZTNA naast elkaar gebruiken tijdens een overgang?

Ja. Een overstap hoeft niet in één keer. Vaak beginnen we met de gevoeligste applicaties of een specifieke groep gebruikers (bijvoorbeeld externe partijen of leveranciers met toegang op afstand) via ZTNA, terwijl de rest voorlopig via de bestaande VPN blijft werken. Zo bouw je het stap voor stap om, zonder dat iemand ineens niet meer bij zijn werk kan.

[bulb] Kost ZTNA meer dan een gewone VPN-oplossing?

In algemene termen: je betaalt voor meer controle en meer inzicht in wie waar toegang toe heeft. Of dat in jouw situatie een meerprijs betekent ten opzichte van je huidige VPN, hangt af van wat je nu al hebt draaien.

[users] Wat gebeurt er met toegang van een oud-medewerker of externe partij bij elk van de twee?

Bij een VPN moet je erop vertrouwen dat de toegang volledig en overal wordt ingetrokken zodra iemand weggaat, mist er ergens een account of instelling, dan blijft er een opening staan. Bij ZTNA is dat overzichtelijker: omdat toegang per applicatie of dienst is geregeld, zie je precies waar iemand rechten had, en trek je dat gerichter in.

Voor externe partijen (leveranciers, freelancers) is dit verschil extra relevant: zij hebben meestal maar toegang tot één ding nodig, nooit tot je hele netwerk.

[info] Voor welk type bedrijf is een gewone VPN nog prima genoeg?

Voor een klein bedrijf met weinig externe toegang, weinig gevoelige systemen op afstand, en een overzichtelijk aantal gebruikers dat inlogt. Hoe meer mensen, systemen en externe partijen erbij komen, hoe groter het verschil wordt tussen "iedereen kan overal bij" en "iedereen kan bij precies dat ene ding".

[clock] Tot slot

Een VPN die werkt, is geen reden om niets te doen, maar ook geen reden om in paniek meteen alles om te gooien. Het verschil tussen VPN en ZTNA zit niet in storingsvrij draaien, maar in hoeveel ruimte iemand krijgt zodra hij is ingelogd. Voor een klein, overzichtelijk bedrijf kan een VPN nog volstaan. Zodra er meer mensen, systemen en externe partijen bijkomen, is dat het moment om ZTNA serieus te overwegen.

Volgende blog in deze reeks: "Firewall alleen, of firewall met monitoring (SOC): wat is het verschil in bescherming?"

Benieuwd hoe jullie toegang op afstand nu is ingericht?

Een Cyber Threat Assessment laat precies zien wie waar toegang toe heeft, en waar dat breder is dan nodig — zonder impact op je productie.

Vraag een Cyber Threat Assessment aan →

Liever eerst vrijblijvend sparren? Plan een kwartiertje met mij.

Plan een kwartiertje met Marcel →