“We hebben back-ups, dus dat zit wel goed.”
Die zin hoor ik zó vaak dat hij bijna standaard is geworden in IT-gesprekken. En eerlijk is eerlijk: het klinkt logisch. Back-ups geven een gevoel van veiligheid. Maar in de praktijk blijkt dit gevoel vaak misleidend.
Want een back-up hebben betekent niet automatisch dat je na een incident snel weer door kunt. En precies daar gaat het bij veel organisaties mis.
In dit artikel leg ik je uit waarom back-ups alleen niet genoeg zijn, waar het in de praktijk fout loopt en wat je nodig hebt om écht grip te houden op continuïteit.
Back-ups zijn geen herstelstrategie
Laten we eerst iets rechtzetten:
een back-up is een technisch middel, geen bedrijfsoplossing.
Een back-up betekent maar één ding:
de data bestaat nog ergens anders.
Maar een back-up zegt niets over:
- hoe snel je die data terug hebt
- of applicaties daarna werken
- of rechten en koppelingen intact zijn
- of gebruikers meteen weer aan de slag kunnen
Data terugzetten is iets anders dan werken
In veel situaties lukt het technisch gezien prima om data terug te zetten. Alleen… daarna begint het echte werk pas.
Denk aan:
- applicaties die niet starten
- databases die wel terug zijn, maar niet gekoppeld
- gebruikers die niet kunnen inloggen
- processen die stil blijven staan
Het verschil tussen data herstellen en bedrijfsprocessen herstellen wordt vaak onderschat.
Waar het in de praktijk misgaat
De hersteltijd wordt structureel onderschat
“Dat zetten we wel even terug” is een gevaarlijke aanname.
In werkelijkheid zie je vaak:
- restores die uren of zelfs dagen duren
- systemen die in de verkeerde volgorde worden teruggezet
- afhankelijkheden die vergeten zijn
- leveranciers of beheerders die niet direct beschikbaar zijn
En ondertussen ligt je organisatie stil.
Back-ups zijn technisch aanwezig, maar praktisch onbruikbaar
Een back-up die “groen” is, voelt veilig. Maar groen betekent alleen dat het back-uppen zelf is gelukt. Niet dat het herstel ook soepel gaat.
In de praktijk blijkt vaak:
- alleen data is geback-upt, geen configuraties
- applicatie-instellingen ontbreken
- rechtenstructuren niet zijn meegenomen
- de laatste bruikbare back-up ouder is dan gedacht
En soms nog erger:
de back-up blijkt corrupt of incompleet.
Dat ontdek je niet tijdens het maken van de back-up, maar pas als je hem nodig hebt.
Niemand weet wat eerst moet
Op het moment dat het misgaat, ontstaat stress. En stress legt genadeloos bloot wat niet is voorbereid.
Typische vragen die dan opkomen:
- Welke server moet als eerste terug?
- Welke applicatie is écht bedrijfskritisch?
- Wat kan wachten en wat niet?
- Wie neemt beslissingen?
- Waar staat de documentatie?
Als daar geen duidelijk antwoord op is, ontstaat chaos. En chaos kost tijd, geld en energie.
Back-ups beschermen niet tegen alles
Back-ups zijn belangrijk, maar ze zijn geen schild tegen elk scenario.
Ze helpen bijvoorbeeld niet automatisch tegen:
- ransomware die ook back-ups raakt
- menselijke fouten bij het terugzetten
- foutieve of verouderde configuraties
- ontbrekende kennis of documentatie
- complexe afhankelijkheden tussen systemen
Je kunt dus technisch goed voorbereid zijn, en tóch operationeel vastlopen.
De verkeerde vraag die vaak wordt gesteld
Veel organisaties stellen deze vraag:
“Hebben we back-ups?”
Maar dat is niet de juiste vraag.
De vraag die je wél moet stellen is:
Hoe snel kunnen we weer werken als het misgaat?
Dat is een fundamenteel verschil.
Het gaat niet om techniek of vinklijstjes, maar om:
- continuïteit
- voorspelbaarheid
- rust op het moment dat het spannend wordt
Wat heb je nodig naast back-ups?
Een helder herstelplan
Een herstelplan is geen technisch handboek van 80 pagina’s. Het is een praktisch document dat antwoord geeft op vragen als:
- wat is bedrijfskritisch
- wat komt eerst
- wat kan wachten
- wie doet wat
- wie neemt beslissingen
Zodat er geen discussie ontstaat op het moment dat elke minuut telt.
Regelmatig geteste restores
Een back-up die nooit getest is, is een aanname. Geen zekerheid.
Testen betekent:
- daadwerkelijk herstellen
- controleren of applicaties werken
- gebruikers laten inloggen
- processen doorlopen
Ja, dat kost tijd.
Maar het kost veel minder tijd dan improviseren tijdens een echte storing.
Overzicht en documentatie
In een crisissituatie wil je geen zoektocht starten.
Je wilt:
- actuele documentatie
- inzicht in afhankelijkheden
- duidelijke rollen en verantwoordelijkheden
- vaste procedures
Zodat herstel geen gok wordt, maar een gecontroleerd proces.
Monitoring en vroegtijdige signalering
Veel problemen kondigen zich vooraf aan:
- back-ups die stilletjes falen
- restores die steeds langer duren
- storage die langzaam volloopt
- systemen die instabiel worden
Zonder monitoring zie je het pas als het te laat is.
Waarom dit onderwerp zo vaak wordt onderschat
Omdat het meestal goed gaat.
Totdat het fout gaat.
En dan blijkt:
- dat aannames geen garanties zijn
- dat “we hebben back-ups” geen antwoord is
- dat stilstand veel duurder is dan gedacht
Juist daarom is continuïteit geen bijzaak, maar een essentieel onderdeel van je IT-strategie.
Conclusie
Back-ups zijn belangrijk, daar bestaat geen twijfel over. Maar ze geven je geen garantie dat je snel weer kunt werken als het misgaat. Ze zijn een onderdeel van je IT, geen oplossing op zichzelf. Echte zekerheid ontstaat pas wanneer je weet hoe je herstelt, hoe lang dat duurt en wie wat doet op het moment dat het spannend wordt. Pas dan kun je met rust zeggen: als er iets gebeurt, kunnen we gewoon weer verder.
Kun je hier wel wat hulp bij gebruiken? En wil je weten wat wij voor jullie kunnen betekenen?
Neem contact op Plan een kennismakingsgesprek via Teams
Persoonlijk geef ik de voorkeur aan een korte kennismaking via Teams, dan hebben we er een gezicht bij en kunnen we als er een klik is een vervolgafspraak inplannen.
Hopelijk spreken we elkaar snel.
Groet,
Marcel Martens
Waarom ‘we hebben back-ups’ geen garantie is dat je snel weer kunt werken